Eksempler / Examples
(Gør vinduet stort / You should maximize the
window)
---
nunami 'i land(et) E in the country'
taassumalu 'og dennes E and this one's'
inooriaasaat 'deres levevis (talesprogsform) E their
way of life (colloquial
form)'
inooriaasiat 'deres levevis E their way of
life'
nalunaarasuartaatilioqatigiiffissualiulersaaleraluallaraminngooq-aasiit
'man siger at de som sædvanlig bare gav sig
til
ivrigt at lægge planer om at bygge en
telegraffabrik
E it is told that they - as ever - set out
eagerly
casting plans for the construction of a
telegraph
equipment plant'
---
siniffik-pooq 'sovepose E sleeping bag'
nanu-qaqortoq 'isbjørn E polar (i.e. white) bear'
ullup-qeqqata 'middags E of noon'
allakkat-puuat 'konvolut E envelope'
assammik-arsarneq 'håndboldspil E handball
game'
nalusorsuuaa 'han/hun aner det ikke
E (s)he
has no idea of it'
nalusorsuuvoq 'han/hun er ganske uvidende
E (s)he
knows very little'
nalusorujussuuvoq 'han/hun ved absolut ingenting
E (s)he
is a perfect ignorant'
------------------------------------------------------
1. Navneords
bøjning E Noun inflection :
nuna4 'land E country'
1.1 uden Ejer E no
Possessor :
(e [= ental] (f [= flertal]
nuna nunat ,(n))
[= nominativ/nævnefald]
nunap nunat ,(g))
[= genitiv/afhængefald]
nunakkut nunatigut ,Kut) [= vialis]
nunami nunani ,ni)
[= locativ]
nunamik nunanik ,nik)
[= instrumentalis]
nunamit nunanit ,nit)
[= ablativ]
nunamut nunanut ,nut) [= allativ]
nunatut nunatut ,tut)
[= ækvalis]
1.2 med Ejer E with
Possessor :
(e,1e (f,1e
(e,1f (f,1f [1 = 1. person]
nunaga nunakka nunarput nunavut ,n)
nunama nunama nunatta nunatta ,g)
nunakkut nunakkut nunatsigut nunatsigut ,Kut)
nunanni nunanni nunatsinni nunatsinni ,ni)
...
... ... ...
nunattut nunattut nunatsitut nunatsitut ,tut)
(e,2e (f,2e
(e,2f (f,2f [2 = 2. person]
nunat nunatit nunarsi nunasi ,n)
nunarpit nunavit nunassi nunassi ,g)
nunakkut nunakkut nunassigut nunassigut ,Kut)
nunanni nunanni nunassinni nunassinni ,ni)
...
... ... ...
nunattut nunattut nunassisut nunassisut ,tut)
NB: nunat
(f,) eller/or (e,2e,n)
(e,3re (f,3re
(e,3rf (f,3rf [3r = refleksiv 3.person]
nunani nunani nunartik nunatik ,n)
nunami nunami nunamik nunamik ,g)
nunamigut nunamigut nunamikkut nunamikkut ,Kut)
nunamini nunamini nunaminni nunaminni ,ni)
...
... ... ...
nunamisut nunamisut nunamittut nunamittut ,tut)
(e,3ie (f,3ie
(e,3if (f,3if [3i = ikke refleksiv 3. person]
nunaa nunai nunaat nunaat ,n)
nunaata nunaasa nunaata nunaasa ,g)
nunaagut nunaasigut nunaatigut nunaasigut ,Kut)
nunaani nunaani nunaanni nunaanni ,ni)
...
... ... ...
nunaatut nunaasut nunaattut nunaattut ,tut)
------------------------------------------------------
2. Pegestamme
(/ Demonstrative stem):
av6 'dér
(i nord) E there (to the
north)'
( (e, (f,
anna akku(a) (n))
assuma akku(a) (g))
avuuna assumuuna akkunuuna Kut)
avani assumani akkunani ni)
assuminnga akkuninnga nik)
avannga assumannga akkunannga nit)
avunga assumunnga akkununnga nut)
assumatut akkunatut tut)
akkua (f,) [emf] er vel akku (f,) med eftertryk,
snarere end (f,g)
E the form akkua
is probably emphatic akku (f,),
rather
than (f,g) as usually stated
------------------------------------------------------
3. Personbøjet pronomen (/ Inflecting
pronominal):
tamaq7 'alle .. E all ..'
tamarma (1e,)
[ingenting (/ no case) = n/g]
tamatta (
tamarpit (2e,)
tamassi (
tamarmi (3re,)
tamarmik (3rf,)
tamaat (3ie,)
tamaasa (3if,)
------------------------------------------------------
4. Verbalstamme (/ Verbal stem):
aki2 'svare (..) E answer
(..)'
4.1 (indi[kativ = fremsættemåde])
) ,1e)
,1e akivunga akivakkit akivassi akivara akivakka
,2e akivutit akivarma akivatsigut akivat akivatit
,3e akivoq akivaanga akivaatigut akivaatit akivaasi akivaa akivai
f.eks. (/ e.g.) akivunga (indi,1e),
akivara (indi,1e,3e), akivaanga
(indi,3e,1e)
4.2 (inte[rrogativ = spørgemåde])
) ,1e)
,2e akivit akivinga akivisigut akiviuk akivigit
,3e akiva akivaanga akivaatigut akivaatit akivaasi akivaa akivai
f.eks (/ e.g.) akivit (inte,2e), akiviuk (inte,2e,3e),
akivaatit (inte,3e,2e) = (indi,3e,2e)
4.3 (impe[rativ = bydemåde])
) ,1e)
,2e akigit akinnga akitigut akiguk akikkit
f.eks. (/ e.g.) akisa (impe,1f),
akiguk (impe,2e,3e)
4.4 (opta[tiv = ønskemåde])
) ,1e)
,1e akilanga akilakkit akilassi akilara akilakka
,3e akili akilinga akilisigut akilisit akilisi akiliuk akiligit
f.eks. (/ e.g.) akilanga (opta,1e),
akilara (opta,1e,3e), akilinga (opta,3e,1e)
imperativ /
optative, but not in the imperative
4.5 (caus[ativ = fortids afhængemåde])
) ,1e)
,1e akigama akigakkit akigassi akiganni akigatsik akigakku akigakkit
,2e akigavit akigamma akigatsigut akiganni akigatsik akigakku akigakkit
,3re akigami akigaminga akigamisigut akigamisit akigamisi akigamiuk akigamigit
,3rf akigamik akigaminnga akigamisigut akigamitsit akigamisi akigamikku
akigamikkik
,3ie akimmat akimmanga akimmatigut akimmatit akimmasi akimmani akimmatik akimmagu akimmagit
,3if akimmata akimmannga akimmatigut akimmatsit akimmasi akimmanni akimmatik akimmassuk akimmatigik
f.eks. (/ e.g.) akigama (caus,1e),
akigakku (caus,1e,3ie), akimmanga
(caus,3ie,1e)
4.6 (cond[itional = fremtids afhængemåde])
) ,1e)
,1e akiguma akigukkit akigussi akigunni akigutsik akigukku akigukkit
,2e akiguit akigumma akigutsigut akigunni akigutsik akigukku akigukkit
,3re akiguni akiguninga akigunisigut akigunisit akigunisi akiguniuk akigunigit
,3rf akigunik akiguninnga akigunisigut akigunitsit akigunisi akigunikku
akigunikkik
,3ie akippat akippanga akippatigut akippatit akippasi akippani akippatik akippagu akippagit
,3if akippata akippannga akippatigut akippatsit akippasi akippanni akippatik akippassuk akippatigik
f.eks. (/ e.g.) akiguma
(cond,1e),
akigukku (cond,1e,3ie), akippanga
(cond,3ie,1e)
4.7 (part[icipial = verbalparticipium])
) ,1e)
,1e akisunga akigikkit akigissi akiginni akigitsik akigiga akigikkit
,2e akisutit akigimma akigitsigut akiginni akigitsik akigit akigitit
,3re
akiginni akigini
,3rf
akigitsik akigitik
,3(i)e akisoq akigaanga akigaatigut akigaatit akigaasi akigaani akigaatik akigaa akigai
,3(i)f akisut akigaannga akigaatigut akigaatsit akigaasi akigaanni akigaatik akigaat akigaat
f.eks. (/ e.g.) akisunga (part,1e),
akigiga (part,1e,3ie), akigaanga
(part,3e,1e);
akigaanni
(part,3if,3re) eller
(/ or) (part,z(,3))
4.8 (cont[emporativ =
ledsagemåde])
) ,1e)
, akillunga akilluta akillutit
akillusi akilluni akillutit akillugu akillugit
,1e akillunga
,2e akillutit
,3re akilluni
,3rf akillutik
f.eks. (/ e.g.) akillunga
(cont,(,)1e),
akillugu (cont,,3ie), akillutigu
(cont,1f,3ie)
nægtende ledsagemåde (akinanga osv.) bruges
i stedet for nægtelse + imperativ
E negative contemporative
(akinanga etc.)
is used
instead of negation + imperative
bemærk (/ note): akinak = akinatit (cont,(,)2e)